Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało projekt ustawy, która ma dać realną pomoc rodzinom poszkodowanym przez nieuczciwych wykonawców w programie „Czyste Powietrze”. Po latach sygnałów o oszustwach, pobieraniu zaliczek bez realizacji inwestycji i problemach z rozliczeniami, rząd chce wprowadzić mechanizmy, które zawieszają ściąganie nierozliczonych zaliczek i umożliwiają dochodzenie roszczeń bezpośrednio od firm objętych postępowaniem karnym. To ważny krok w stronę większego bezpieczeństwa beneficjentów, szczególnie tych o najniższych dochodach, których problemy były nagłaśniane w ostatnim czasie.

Przeczytaj też: Elektromobilność bez iluzji – otwieramy cykl tekstów

Kluczowym elementem projektu jest warunek wszczęcia postępowania karnego lub złożenia zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa przeciwko wykonawcy – dopiero wtedy możliwe będzie zawieszenie obowiązku spłaty zaliczki przez poszkodowanego. Jak podkreśla Ministerstwo Klimatu i Środowiska, celem projektu jest ochrona obywateli, którzy w dobrej wierze padli ofiarą nierzetelnych wykonawców, przed ponoszeniem finansowych konsekwencji cudzych nadużyć. Po prawomocnym wyroku skazującym, beneficjent zostanie zwolniony z obowiązku zwrotu nierozliczonych środków, a wojewódzki fundusz będzie mógł dochodzić naprawienia szkody od wykonawcy.

Przeczytaj też: Ważna inwestycja bateryjna w Wałbrzychu

Kwota nierozliczonych, w tym nienależnie pobranych przez wykonawców zaliczek sięga ok. 285 mln zł i może dotyczyć ponad 8 tys. rodzin. Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje przedłożyć projekt ustawy Radzie Ministrów w marcu 2026 r., licząc na jego możliwie szybkie przyjęcie. Taki obraz pokrywa się z wcześniejszymi sygnałami o wszczynanych postępowaniach prokuratorskich wobec firm realizujących prace w ramach „Czystego Powietrza”, które nie tylko nie realizowały inwestycji, ale też unikały rozliczeń i kontaktu z beneficjentami.

Projekt ustawy to również element szerszej polityki bezpieczeństwa programu – w nowej edycji „Czystego Powietrza” uruchomionej w 2025 r. ograniczono możliwości nadużywania dotacji, a operatorzy – gminy i wojewódzkie fundusze – mają większe narzędzia wsparcia beneficjentów. Równocześnie NFOŚiGW monitoruje praktyki rynkowe i współpracuje z kontrolującymi instytucjami, tak aby środki publiczne (w tym m.in. z KPO, Funduszu Modernizacyjnego i FEnIKS) były wydatkowane efektywnie i zgodnie z celami ekologicznymi programu.

Zdj. unsplash